Erken menopozun 14 sebebi | Kadınlar Matinesi
Sağlık

Erken menopozun 14 sebebi

Her 100 kadından 3'ü erken menopoza giriyor.

Şimdi Oriflame'e katılın!

Günümüzde ABD’de menopoza girme yaşı averaj 52, Avrupa’da 50 iken, devletimizde ise hanımefendiler çoğu zaman 46-47 yaşlarında menopoza giriyor. Ek olarak meydana getirilen çalışmalara gore, devletimizde her 100 hanımdan 3’ü erken menopoz açısından risk altında. Tane döngüsünün 40 yaşından ilkin kalıcı olarak kesilmesi durumu olan erken menopoz uzun solukta infertilite (kısırlık), osteoporoz, kardiyovasküler hastalıklar ve nüzul şeklinde ciddi sıhhat problemlerine yol açabiliyor. Bunların yanı sıra annelik şansı da yitirilmiş oluyor. Bundan dolayı erken menopoza karşı tedbir almak koşul!

Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Hanım Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Jale Dal Ağca yumurtalıklara zarar veren ya da östrojen üretimini durduran herhangi bir etkenin erken menopoza niçin olabileceğini belirterek, ” Bu risk faktörlerinin büyük bir kısmını, değiştiremeyeceğimiz etkenler oluşturuyor. Sadece erken menopozda hatalı alışkanlıklar ve davranışlarımızın da mühim bir rol oynadığı bir gerçek. Dolayısıyla üreme sağlığı için alışkanlıklarımıza dikkat etmemiz oldukca mühim”

Peki erken menopoza yol açan faktörler neler? Uzm. Dr. Ağca, erken menopoza neden olabilen etkenleri söyledi, mühim bilgiler verdi.

Erken teşhis oldukca mühim

Erken menopozda erken teşhis oldukca mühim. Uzm. Dr. Ağca, bu mevzuda yapılacak en doğru şeyin ise bir jinekoloğa başvurmak bulunduğunu ifade ederek, “Günümüzde AMH (anti müllerian hormon) testi ve ultrasonla yumurta rezervleri oldukca kolay tespit edilebiliyor. Bu sayede bilhassa sahibi olmayan bayanlara yumurtalarını dondurma şansı sağlanmış oluyor” dedi.

Genetik

Annenizin menopoza girme yaşı, sizin menopoza giriş yaşınızı belirleyebiliyor. Dolayısıyla erken menopoz için tıbbi bir niçin yoksa, altta yatan unsur genetik geçiş olabiliyor.

Sigara içmek

Birkaç çalışmanın analizi, uzun süredir ya da tertipli sigara içen her 10 hanımdan birinin erken menopoz için risk altında bulunduğunu gösteriyor. Meydana getirilen çalışmalara gore; günde 20’den fazla sigara içen hanımefendiler, içmeyen kadınlardan 2 yıl ilkin menopoza giriyor. Bunun sigara dumanında bulunan polisiklik hidrokarbonlardan kaynaklı olduğu düşünülüyor.

Oldukça zayıf yada oldukca şişman olmak

Oldukça zayıf olmak, mesela yağ kitle indeksinin yüzde 12’in altında olması daha azca yağ dokusu ve östrojen deposuna haiz olmak demek. Bu tablo da adetlerin kesilmesine ve bu bayanların üçte birinin erken menopoza girmesine niçin olabiliyor. Bunun tam aksine çağımızın mühim bir problemi olan aşırı kiloluluk de erken menopoza neden olan mühim etkenler içinde yer ediniyor.

Egzersiz yapmamak

Hareketsiz bir yaşam seçimi, aşırı hormonların ve toksinlerin vücutta birikmesine niçin oluyor. Hormonların vücutta birikimi ile toksinler de erken menopoz sebebi olabiliyor. Bunun aksine egzersizle kalp hızımız artıyor, bu da vücuda daha çok oksijenli kanın pompalanmasını sağlıyor. Dolaşımdaki bu artış toksinlerin giderilmesine de destek oluyor. Ek olarak egzersiz vücut ısısını arttırarak ter bezlerini tetikliyor. Ter vücutlarımızın toksinlerini atmasının başka bir yolu. Bundan dolayı haftada minimum 3 gün, mümkünse 5 gün yapmayı dikkatsizlik etmeyin.

D vitamini eksikliği

Meydana getirilen çalışmalarda D vitamini eksikliğinde daha azca folikül, doğrusu yumurta geliştiği gözlenmiş. Bunun haricinde beslenme açısından, besin kaynaklarından en oldukca D vitamini alan grupla minimum alan bayanların kıyaslandığı çalışmalarda, D vitamini alan grupta erken menopoz riskinin yüzde 17 daha düşük olduğu tespit edilmiş.

Uzm. Dr. Ağca, “Bundan dolayı beslenmede D vitamini içeren besinler de tertipli olarak tüketilmeli. Ek olarak mart-ekim ayları içinde güneş kremi sürmeden, her gün 11.00-15.00 saatleri içinde, 25-30 dakika güneşlenmek oldukca mühim. Her yıl kesinlikle D vitamini seviyesine baktırılıp, gerekirse takviye ilaç almak için doktora başvurmakta da yarar var” ifadelerini kullandı.

Kalsiyumdan tamamlanmamış beslenme

Meydana getirilen çalışmalarda besin kaynaklarından en oldukca kalsiyum alan hanımlarda erken menopoz yüzde 13 oranında daha azca gözlenmiş. Bundan dolayı kalsiyumdan varlıklı beslenmeye itina gösterin. En mühim kalsiyum kaynakları ise süt ve süt ürünleridir. Bunun haricinde pekmez, susam, kurubaklagiller, yeşil yapraklı sebzeler, kuru meyveler, fındık ile fıstık da kalsiyumu varlıklı gıdalar içinde yer ediniyor.

Stres

Ruhsal stres üremeyle ilişkili hormonal sistemde değişikliğe niçin olabiliyor. Meydana getirilen araştırmalar, kronik kaygı, hüzün, korku ve öteki negatif duyguların, üreme sistemi ekseni işleyişini değiştirerek erken menopoza yol açabileceğini tespit etmiş. Çalışmalara gore ruhsal stres beynin hipotalamusunda bazı moleküllerin açığa çıkmasına niçin oluyor. Bu moleküller de üreme sistemindeki işleyişi bozuyor.

Çeşitli kimyasallar

Bazı kozmetik ürünlerde bulunan kimyasallar ve teflon ürünlerinin de yumurtalıklara zarar verebileceğini gösteren emek harcamalar da mevcut. Zararı dokunan olduğu malum propanediol, metilolakrilamid ile monometil eter şeklinde kimyasal maddeleri içeren ürünleri hayatınızdan çıkartmanız oldukca mühim. Ek olarak mümkün olduğunca organik gıdalar alın. Organik olmayan bazı gıdalar çoğu zaman pestisitler, herbisitler, koruyucu hormonlar ve antibiyotikler içerebiliyor. Güvenli bulunmadığınız musluk suyunu içmemeye de itina gösterin.

Vejeteryan rejim

Vejeteryan diyetin de erken menopoza yol açtığını gösteren emek harcamalar mevcut. ABD’da meydana getirilen bilimsel bir emek verme, bunun aksine süt ürünleri şeklinde hayvansal gıdalar, D vitamini ile kalsiyumdan varlıklı beslenen hanımlarda erken menopoz riskinin daha düşük bulunduğunu göstermiş.

Kromozomal nedenler

Tamamlanmamış bir kromozomla, mesela Turner Sendromu ile doğanlarda ya da Down Sendromu şeklinde fazladan kromozoma haiz olanlarda yumurtalıklar muntazam çalışmayabiliyor. Bunun sonucunda da erken menopoz gelişebiliyor.

Otoimmün hastalıklar

Erken menopoz tiroit ve romatoid artrit şeklinde otoimmün (bağışıklık sistemi) bir hastalığın sonucu da gelişebiliyor. Otoimmün hastalıklarda, bağışıklık sisteminde bir bozukluk mevcut oluyor ve bağışıklık sistemi kendi dokusunu yabancı olarak algılayıp, ona saldırıyor. Vücudun müdafa sistemi yumurtalıkları da yabancı doku olarak algılayıp saldırarak, hormon yapımını önlüyor ve yumurtaların beklenenden daha kısa zamanda tükenmelerine yol açabiliyor.

Enfeksiyonlar

Kabakulak, erken menopozla bağlantılı en yaygın hastalık. Hafifçe geçen enfeksiyonlar bile yumurtalık yetmezliği oluşturabiliyor. Bunun haricinde pelvik tüberküloz olguların yüzde 3’ünde de erken menopoz görülüyor.

Kanser tedavisi

Kemoterapi için kullanılan bazı ilaçlar ya da kanser için pelvik ışınım tedavileri de yumurtalıklara zarar verebiliyor. Bundan dolayı tedavi öncesi üremeyi koruyucu tedavilerin uygulanması oldukca mühim.

Cerrahi nedenler

Uzm. Dr. Ağca, yumurtalıkların operasyonla alınmasının da erken menopoza yol açtığını belirterek, “Öte taraftan rahimameliyatı olan bazı hanımlarda rahim alındığı halde yumurtalıklar bırakılıyor. Bu durumda yumurtalıklar hormon salgılamaya devam edeceği için derhal menopoza girilmiyor. Sadece meydana getirilen cerrahi işlem kimi zaman yumurtalıkların kan akışını etkileyebiliyor. Bu durumda yumurtalıklar korunsa bile beklenen süreçten ilkin menopoza girilebiliyor”şeklinde konuştu.

Etiketler